• Document: CUMHURİYET DÖNEMİNDE CEMİL CEM VE CEM MİZAH DERGİSİ*
  • Size: 2.32 MB
  • Uploaded: 2019-04-16 14:58:39
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi Journal Of Modern Turkish History Studies Geliş Tarihi : 22.01.2018 Kabul Tarihi: 08.08.2018 XVIII/36 (2018-Bahar/Spring), ss.89-105 CUMHURİYET DÖNEMİNDE CEMİL CEM VE CEM MİZAH DERGİSİ* Yasin KAYIŞ** Öz Türk karikatürünün öncü isimlerinden Cemil Cem, II. Meşrutiyet Dönemi’nde çizdiği karikatürler ve yayımladığı Cem mizah dergisiyle ünlenmiş; bu dönemdeki eserleri ona “Üstad” ve “Türk Karikatürünün Babası” sıfatlarını kazandırmıştır. Ancak Sanatçı, 1912 yılında Cem dergisinin kapanmasıyla birlikte uzun bir suskunluk devresine girmiş, bu suskunluğunu bozması ise 1927 yılında gerçekleşmiştir. 1927’de Cem dergisini yeniden yayımlayan Sanatçı, Cumhuriyet rejiminin getirdiği coşkuya katılmıştır. Bu süreçte ülkesine ve yeni rejime karikatür sanatıyla hizmet etme niyetindedir. Ancak karikatürleri kısa sürede tepki çekmiş, Cem davalarla ve hapis cezalarıyla karşı karşıya kalmıştır. 1928’de dergisinin yayınını durduran Cem, yaklaşık dört ay sonra, Harf İnkılâbının ardından şansını yeniden denemiş, bu girişimi Hükümet tarafından da desteklenmiştir. Ne var ki bu girişim de uzun sürmez ve Cem dergisi 1929 yılının Mayıs ayında okuyucularına son kez veda etmiş, bundan sonra Cemil Cem karikatür sanatıyla yollarını ayırmıştır. Anahtar Kelimeler: Cem, Mizah, Karikatür, Atatürk. CEMİL CEM AND THE ‘CEM’ HUMOUR MAGAZINE DURING THE REPUBLICAN PERIOD Abstract Cemil Cem, one of the most notable names of the Turkish caricature, gained reputation with his cartoons and his magazine Cem during The Second Constitutional Period in the Ottoman Empire. His published Works in this period help him acquire titles such as “the Master” and “the father of the Turkish caricature”. However the Artist entered a long period of silence with the closure of his magazine in 1912, after 15 years in 1927, he started re-circulating his cartoons. In 1927, he participated in the enthusiasm that the Republican Regime brought with his republished magazine Cem. In this process he aimed at serving his country and the new regime with his works. But his caricatures got a serious reaction and he had to face with cases and even imprisonment. Therefore before long, he stopped publishing his magazine in 1928. Four months after the Letter Revolution he tried his chance again. This time his initiatives and works also supported by the Government. However he failed one more time and in May 1929 he closed the magazine and abandoned the art of caricature. Keywords: Cem, Houmor, Caricature, Ataturk. * Bu makale “Atatürk Döneminde Siyasi Karikatür” başlıklı doktora tezinden türetilmiştir. ** Dr. Tarih Öğretmeni, Torbalı Anadolu İmam Hatip Lisesi, (ykayis@hotmail.com). 89 Yasin KAYIŞ ÇTTAD, XVIII/36, (2018/Bahar) Giriş Mehmet Cemil Cem, askeri doktor bir babanın tek oğlu olarak elit bir ortamda doğmuş; Vefa İdadisi’nin ardından hukuk eğitimi almış, Hariciye Nezareti bünyesinde göreve başlayarak, Fransa’da diplomat olarak çalışmıştır. Bu görevi sırasında Siyasi Bilgiler Fakültesi’ne devam eden Cem sonradan sırasıyla Viyana ve Roma sefarethanelerinde de görev yapmıştır. Daha önce Kalem dergisinde karikatürleri yayımlanan Cem, 1910’da ailevi sebeplerle yurda dönmüş ve bir karikatürcü olarak basın-yayın dünyasına girmiştir1. Yurda döndükten sonra, Cem dergisini yayımlamaya başlayan Cemil Cem’in, dergideki en önemli yoldaşı Refik Halid (Karay) olmuştur. Cemil Cem özellikle siyasi karikatürleriyle Refik Halid de yazılarıyla büyük yankı uyandırmıştır2. Bir süre sonra İttihat Terakki basın özgürlüğünü kısmaya başlayınca, Cemil Cem bu durumdan fazla etkilenmemiştir. Zira Talat Paşa’nın yakın dostu olarak adeta bir dokunulmazlığa sahiptir3. Ona “Üstad”, “Türk Karikatürünün Babası” gibi sıfatları kazandıran da II. Meşrutiyet dönemindeki karikatürleri olmuştur. Her ne kadar II. Meşrutiyet Dönemi’nden sonra karikatürden uzak kalmış, 1921’den sonra da üç yıl Sanayi-i Nefise Mektebi Müdürlüğü’yle meşgul olmuşsa da4 Cemil Cem’in 1920’lerin ilk yarısında karikatür camiasındaki ilgi çekiciliğini ve saygınlığını koruduğu anlaşılmaktadır. Mizah dergileri kimi zaman onun II. Meşrutiyet dönemindeki unutulmaz karikatürlerini yayımlamakta, karikatürcüler ondan esinlenme karikatürler çizmekte ve karikatürcüler tarafından çizilen “Ü

Recently converted files (publicly available):