• Document: Profilaktyka udaru mózgu rola lekarza rodzinnego. Stroke prevention role of family doctor
  • Size: 576.02 KB
  • Uploaded: 2019-01-13 11:36:31
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

© Wydawnictwo UR 2010 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego ISSN 2082-369X i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie Rzeszów 2011, 1, 128–140 Waldemar Brola, Małgorzata Fudala Profilaktyka udaru mózgu – rola lekarza rodzinnego Stroke prevention – role of family doctor Oddział Neurologii z Oddziałem Udarowym Szpitala Specjalistycznego w Końskich Streszczenie Mimo dużego postępu, jaki dokonał się w medycynie w ostatnich latach, udar mózgu jest trzecią co do częstości przyczyną zgonów i najczęstszą przyczyną niepełnosprawności ludzi powyżej 40. roku życia. W Polsce zapadalność na udary kształtuje się na średnim europejskim poziomie, natomiast umieralność należy do najwyższych w Euro- pie. Wydaje się, że przyczyną tego zjawiska jest przede wszystkim niedostateczna profilaktyka pierwotna i wtórna udarów. Celem profilaktyki pierwotnej jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia pierwszego epizodu niedokrwien- nego poprzez redukcję tzw. modyfikowalnych czynników ryzyka, czyli takich, których rozpowszechnienie można zmienić przez interwencję medyczną albo przez zmianę norm zachowania. Wpływa ona nie tylko na obniżenie zapadalności, ale również ma zasadniczy wpływ na przebieg choroby. Głównymi czynnikami ryzyka udaru mózgu są nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków, cukrzyca, nikotynizm, hipercholesterolemia i brak aktywności fizycznej. Profilaktyka wtórna odpowiada w zasadzie profilaktyce pierwotnej i powinna ponadto obejmować le- czenie przeciwpłytkowe i doustne przeciwkrzepliwe, leczenie chorób towarzyszących i leczenie chirurgiczne zmian zakrzepowych w tętnicach. Ograniczenie rozwoju i liczby czynników ryzyka udaru oraz wpływ na modyfikację stylu życia pacjentów należy do najważniejszych zadań podstawowej opieki zdrowotnej. Słowa kluczowe: udar mózgu, czynniki ryzyka, profilaktyka pierwotna, profilaktyka wtórna Abstract Despite the huge progress achieved in medicine in recent years, stroke is still the third commonest cause of death and the leading cause of disability among people aged over 40 years. The incidence of stroke in Poland remains on an average European level, though the mortality rate is one of the highest in Europe. It seems that the main causes of this phenomenon is an insufficient primary and secondary prevention. Primary prevention aims at reducing the risk of occurring the first ischaemic stroke through so called modifiable risk factors whose occurrence can be changed by medical intervention or changes in patterns of behaviour. It affects not only decrease in stroke morbidity but also considerably influences the course of the disease. The main stroke risk factors are hypertension, atrial fibrillation, diabetes, nicotine addiction, high level of cholesterol and lack of physical activity. Secondary stroke prevention actually corresponds with primary stroke prevention and, additionally, should comprise antiplatelet or oral anticoagulant treatment, therapy of concomitant diseases and surgery of arterial thrombosis. The reduction and management of treatable risk factors as well as a modified way of life are among the most important goals of basic health care. Key words: stroke, risk factors, primary stroke prevention, secondary stroke prevention 128 Udar mózgu jest trzecią co do częstości przyczyną Brain stroke is third commonest cause of death after zgonów po chorobach serca i nowotworach oraz heart diseases and cancer and most frequent cause najczęstszą przyczyną niepełnosprawności u osób of disability in people over 40 years of age [1]. Yearly powyżej 40. roku życia [1]. Rocznie na świecie z po- due to brain stroke die 4.6 million people all over the wodu udaru mózgu umiera 4,6 mln ludzi, w tym world, of which 3.2 million in developing countries 3,2 mln w krajach rozwijających się i 1,2 mln w kra- and 1.2 million in highly developed countries [1]. jach wysoko uprzemysłowionych [1]. The incidence of brain stroke in Poland is Zapadalność na udary mózgu w Polsce jest zbliżo- comparable to other European countries (around na do innych krajów europejskich (około 170/100 000 170/100 000 people/year), while mortality is one ludności/rok), natomiast umieralność należy do jed- of the highest in Europe (80/100 000 people/year) nej z najwyższych w Europie (80/100 000 ludności/ and does not show declining tendency observed in rok) i nie wykazuje tendencji spadkowej obserwo- highly developed countries [2]. It seems that the wanej w krajach wysoko rozwiniętych [2]. Wydaje cause of this phenomenon is above

Recently converted files (publicly available):